روز مرد؛ مردانگی در یزد، از قناتهای کهن تا بافت جهانی
روز مرد، فرصتی ارزشمند برای بازخوانی مفهوم مردانگی در بستر فرهنگ، تاریخ و هویت ایرانی ـ اسلامی است؛ مفهومی که در شهر تاریخی یزد، بیش از هر جای دیگر، با صبوری، مسئولیتپذیری و تلاش بیوقفه معنا یافته است. یزد، این شهر جهانی با پیشینهای کهن، قرنهاست که مردانگی را نه در گفتار، بلکه در عمل، سازندگی و پایداری به نمایش گذاشته است.
ملیحه فخاری، کارشناس صنایع دستی در یادداشتی نوشت: در فرهنگ یزدی، مردانگی همواره با «کار»، «تعهد» و «صبر» گره خورده است. از مردانی که قناتها را با دست خالی و همت بلند حفر کردند تا نسلهایی که در دل کویر، زندگی را با تدبیر و همدلی تداوم بخشیدند، همگی نمونههایی روشن از مردانگی اصیل ایرانی هستند. قنات، بادگیر، خانههای خشتی و بافت تاریخی یزد، تنها سازههای معماری نیستند؛ بلکه یادگار همت مردانیاند که با آیندهنگری و مسئولیت اجتماعی، زیست پایدار را معنا کردند.
روز مرد که با میلاد باسعادت حضرت امام علی (ع) پیوند خورده است، فرصتی برای تأمل در الگویی از مردانگی است که در یزد نیز جلوهای عینی یافته است. عدالت، سادهزیستی، کار و خدمت بیمنت، ارزشهایی هستند که در سیره آن امام همام جلوهگر بوده و در فرهنگ مردم یزد، نسل به نسل منتقل شده است. مرد یزدی، همواره کوشیده است در عین سختکوشی، پایبند اخلاق، انصاف و همزیستی مسالمتآمیز باشد.
یزد، شهر ثبت جهانی، نمادی از همزیستی ادیان و فرهنگهاست؛ و این همزیستی، بدون نقشآفرینی مردانی صبور، خردمند و مسئولیتپذیر ممکن نبود. مردانی که در بازار، کارگاه، مزرعه، مسجد، حسینیه و خانه، هر یک نقشی مؤثر در حفظ آرامش اجتماعی ایفا کردهاند. این ویژگی، یزد را به الگویی موفق از تعامل اجتماعی و فرهنگی در ایران تبدیل کرده است.
در خانوادههای یزدی، مرد همواره ستون آرامش و تکیهگاه بوده است. پدرانی که با تلاش شبانهروزی، معیشت خانواده را تأمین کرده و در کنار آن، ارزشهایی چون قناعت، احترام و درستکاری را به فرزندان آموختهاند. این نقش تربیتی، بخشی از میراث ناملموس یزد بهشمار میرود؛ میراثی که نه در موزهها، بلکه در رفتار و سبک زندگی مردم جاری است.
در حوزه میراثفرهنگی نیز، مردان بسیاری در یزد نقشآفرینی کردهاند؛ از استادکاران معماری خشتی و گچبری گرفته تا مرمتگران، پژوهشگران و فعالان فرهنگی که با دانش و تجربه خود، در حفظ و احیای آثار تاریخی این استان کوشیدهاند. تداوم حیات بافت تاریخی یزد، مرهون تلاش مردان و زنانی است که با احساس مسئولیت، پاسدار هویت این شهر جهانی بودهاند.
مردان یزدی در عرصههای اقتصادی و اجتماعی نیز حضوری پررنگ دارند. صنعتگران، کارآفرینان و فعالان حوزه گردشگری، با تکیه بر دانش بومی و فرهنگ کار، نقش مهمی در توسعه پایدار استان ایفا کردهاند. گردشگری فرهنگی یزد، که بر پایه میراث تاریخی و آیینهای کهن شکل گرفته، بدون تلاش این مردان متعهد، به جایگاه امروز خود دست نمییافت.
روز مرد، فرصتی مغتنم برای قدردانی از همه مردانی است که بیهیاهو، اما مؤثر، در مسیر خدمت به خانواده و جامعه گام برداشتهاند. مردانی که در گرمای کویر و سختیهای زندگی، ایستادگی کرده و با امید و تلاش، آینده را ساختهاند. تکریم این تلاشها، نهتنها ادای احترام به افراد، بلکه پاسداشت یک فرهنگ و هویت ریشهدار است.
رسانهها در این میان نقش مهمی در بازنمایی الگوی صحیح مردانگی دارند. پرداختن به نقش مرد در فرهنگ یزدی، میتواند به تقویت سرمایه اجتماعی، انتقال ارزشها به نسل جوان و حفظ میراث ناملموس این استان کمک کند. بازخوانی مردانگی در بستر یزد، بازخوانی تاریخ صبر، تلاش و همزیستی است.
روز مرد را به همه مردان، پدران فداکار و مردان تلاشگر استان یزد تبریک میگوییم؛ مردانی که با رفتار، اخلاق و مسئولیتپذیری خود، حافظان خاموش میراث فرهنگی و اجتماعی این دیار کهناند. امید است با تداوم این فرهنگ غنی، یزد همچنان الگویی درخشان از مردانگی، پایداری و هویت ایرانی ـ اسلامی باقی بماند.
انتهای پیام/
