ترمه بافت اصیل ایرانی

ازبافته های بسیار معروف یزد که شهرت بسیار دارد ، ترمه است . ترمه نوعی پارچه است که در …

گذشته با پشم لطیف یا ابریشم مصنوعی، با طرحهای تزیینی گوناگون ( بته جقه ای ، بته خرقه ای ، راه راه ، شاخ گوزنی در هم ، امیری ) بافته می شده است . امروزه این پارچه بوسیله دستگاههای بافندگی و ابریشم مصنوعی بافته می شود .

ترمه واژه ایست هندی ، به معنی درخت سروی که نوک آن خمیده است . برخی خمیدگی نوک آن را به خضوع و خشوع آن در مقابل عظمت الهی تشبیه کرده اند وعده ای دیگر ، سرو را به جای ایران و خمیدگی آن را به شکست اعراب بعد از جنگ (ایران و اعراب ) تشبیه نموده اند .

به هر حال ترمه از قدیمی ترین ، زیبا ترین و ظریف ترین منسوجات دستباف کشورمان از اوایل دوره صفویه است. ترمه که به روایتی از ایران به کشمیر راه یافته است و به روایتی دیگر در کشمیر تولد و تکوین یافته و در ایران ریشه دوانیده ، عمری تقریبا چهار صد ساله دارد که از پیشینه آن تا قبل از سال نهصد ه.ق. اطلاع چندانی در دست نیست این هنر در بدو ورود به ایران در انحصار زرتشتیان یزد قرار داشت و از آن فقط برای نوعی شلوار به نام شلوار گبری که نوعی تن پوش مخصوص مجالس جشن و سرور ، بویژه مراسم عروسی بود ، استفاده میشد.

و گاه نیز نوعی از آن که راه راه است و به محرمات شهرت دارد ، به عنوان شال کمر مورد استفاده قرار میگرفت . این هنر به تدریج در بین مردم یزد و پاره ای از سکنه شهر کرمان رواج یافت و به مرور پیشرفت نمود به گونه ای که حتی بر ترمه بافان کشمیری نیز تاثیر گذاشت .بسیاری از محققان صراحتا اظهار نظر کرده اند که شیوه های تولید ترمه های کشمیر ، نحوه رنگ آمیزی و حتی نقوش مورد استفاده ترمه بافان کشمیری ، به شدت متأثر از هنر پارچه بافی ایرانیان عصر صفویه بوده است و تنها مزیتی که ترمه های کشمیر بر تولیدات صنعتگران ایرانی داشته ،در مرغوبیت مواد اولیه آنها بوده است. به این دلیل که مواد اولیه اصیل از پشم و کرک نازک نوعی بز کوهی که در ارتفاعات سه هزار متری هیمالیا می زیسته ، تأمین می شده و در آن دوران ایرانیان به سهولت قادر به شکار و در نتیجه استفاده از پشم و کرک آن نبوده اند، اجبارا از پشم بهره گرفته اند.