پرواز گروهی موریانه‌ها در بناهای تاریخی شهر یزد

در ایران معمولاً پرواز گروهی در اواخر اسفند ماه و یا اوایل بهار و پس از یک بارندگی اتفاق می‌افتد. پرواز گروهی در بعضی از گونه‌ها در روز و در بعضی از گونه‌ها در شب بوقوع می‌پیوندد. در هنگام پرواز گروهی موریانه‌ها تغیر رفتار داده و به نور تروپیسم مثبت پیدا می‌کنند.

 

هدف از انجام پرواز گروهی، ایجاد کلنی‌های جدید توسط افراد جنسی بالدار می‌باشد. در پرواز گروهی تعداد زیادی افراد بالدار جنسی به بیرون از لانه پرواز می‌کنند. پس از انجام پرواز که معمولاً مدت کوتاهی به طور می‌انجامد، به روی زمین نشسته و بال‌های خود را می‌اندازند (Dealation). در این هنگام معمولاً نسبت افراد نر و ماده مساوی می‌باشند. پس از انداختن بال‌ها، افراد نر بدنبال افراد ماده می‌گردند و جفت خود را پیدا می‌کنند. پس از جفت‌یابی، مدت کوتاهی ماده در جلو و نر در عقب در روی زمین بدنبال هم گردش می‌کنند.

 

پس از پیدا کردن مکان مناسب چهت تاسیس کلنی، بطور مشترک زمین را کنده و اطاقکی را بنام اطاقک جفتگیری یا Copularium ایجاد می‌کنند. این اطاقک در حقیقت هسته اولیه کلنی جدید می‌باشد. در اطاق جفت‌گیری افراد نر و ماده، جفت‌گیری نموده و پس از مدت کوتاهی تخم‌گذاری می‌کنند. در ابتدا قدرت باروری جنس ماده کم می‌باشد. ولی به‌مرور زمان باروری افزایش پیدا می‌کند. پرواز گروهی Anacanthotermes sp. و Microcerotermes sp. در شهر یزد در تاریخ‌های ۹/۱/۸۶ و ۱۱/۱/۸۶‌ پس از بارندگی اتفاق افتاد.

 

در زیر تصاویر مربوط به پرواز گروهی که در مجاورت بقعه‌ی سیدشمس‌الدین اتفاق افتاده نشان داده شده است. این تصاویر منحصر به‌ فرد می‌باشند.

 

 

خروج بالدارهای جنسی از داخل لانه در هنگام پرواز گروهی                     خروج بالدارهای جنسی از داخل لانه در هنگام پرواز گروهی

 

 

در حالیکه افراد کارگر در اطراف سوراخ خروجی تجمع کرده‌اند

پرواز گروهی Microcerotermes sp. در اطراف بقعه‌ی سیدشمس‌الدین            افراد جنسی پس از پرواز گروهی و انداختن بال‌ها