از میان ده ها هنرمند سر شناس و معروف ایرانی درزری بافی می توان غیاث الدین نقشبند را نام برد . غیاث هنرمندی شایسته بود و در طراحی نقوش پارچه چنان مهارتی داشت که اورا غیاث نقشبند می نامیدند .نه تنها غیاث بلکه خانواده او نیز سالیان طولانی درخدمت جامعه هنری ایران بودند . مخمل و زری های زمان شاه عباس صفوی از…
از میان ده ها هنرمند سر شناس و معروف ایرانی درزری بافی می توان غیاث الدین نقشبند را نام برد . غیاث هنرمندی شایسته بود و در طراحی نقوش پارچه چنان مهارتی داشت که اورا غیاث نقشبند می نامیدند .نه تنها غیاث بلکه خانواده او نیز سالیان طولانی درخدمت جامعه هنری ایران بودند . مخمل و زری های زمان شاه عباس صفوی از زیباترین پارچه هایی است که تاکنون درایران بافته شده است و شکی نیست که یکی از برجسته ترین استادان بافت پارچه های زری ومخمل درآن زمان خواجه غیاث الدین نقشبند یزدیست که از نوادگان مولانا کمال خطاط ، مشهور به « عصار » به شمار می رفته است . شیوه طراحی و نقش بندی غیاث الدین از طرحهای قرن دهم یعنی دوره اول سلطنت صفویان اقتباس شده است و خود او مبتکر دو نوع بافت ، یعنی بافت پارچه های « چند تابی[1] » و « مخمل » بوده است . خواجه غیاث بادرآمیختن سه پارچه ورنگهای سبز وسفید قابهایی ایجاد کرد ، که درآنها نه تنها گلهای ظریف و پرندگان و جانوران طبیعی بلکه نقش شاهزاده جوانی را در حال استراحت در باغ نشان داده است . به گواهی آثار بازمانده ، غیاث در ایجاد طرحهای گوناگون و نقل آن بر روی پارچه مهارتی به سزا داشته و در این رشته در ایران بی نظیر بوده وکسی به پای او نرسیده است. خواجه غیاث الدین شاعری خوش قریحه نیز بوده که پس از از سپری شدن روز گار جوانی ، دراواخر عمر به انزوا گرائیده و گویی این شعررا درسن شصت ،هفتاد سالگی سروده است . افسوس که رفت حاصل عمر به باد فریاد از ایام جوانی فریاد ای پیر خرفت مگر نمی آری یاد سودا به میان شصت وهفتاد افتاد خواجه غیاث یک رباعی گله آمیز سروده که درآن به یزدی بودن و هنر سخندانی خود اشاره کرده است : بیچاره کسی که شهر یزدش وطن است بیچاره ترآنکه نقش بندیش فن است زین هردو بتر که اهل سخن است ناچار کسی که هرسه دارد چو من است خواجه غیاث الدین دو بار ازدواج کرده که حاصل آن شش فرزند می باشد که از فرزندان او « معز » که « ابن غیاث » نیز به او می گفته اند هنر پدر را ادامه داد و به نقش بندی وبافت پارچه های گرانبها می پرداخت . گویا خواجه غیاث کارگاهی در یزد در محل فعلی بانک ملی مرکزی داشته است. یزد در آن دوره با وجود غیاث الدین نقش بند و فرزندان هنرمند او مرکز مهم نساجی ایران شده و همکاری نقاشان ونساجان موجب پیدایش پارچه هایی گردیده بود که درفن بافندگی شاهکاری به شمار می روند وشهرت بافندگان و نقشبندان یزد به جایی رسیده بود که از آنها برای کار دردستگاههای نساجی هند دعوت می کردند . [1]– چند تابی : پارچه ایست که درآن دو یاچند پارچه ساده را چنان در هم می بافند که گویی هر یک مستقل است اما طوری باهم جور شده اند که طرح گل وبته را برجسنه وروشن جلوه می دهند واین طرز پارچه بافی برای بافت و نمایش دشوارترین وپیچیده ترین طرحها وتصویر به کار می رود . |
