الهه خاکباز الوندیان رئیس گروه موزههای ادارهکل میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی استان یزد در یادداشتی نوشت: موزه قصه واقع در خانه پادیاو در بافت تاریخی شهر یزد، با بهرهگیری از ظرفیت قصهگویی و میراث ناملموس، به بستری برای پیوند میان فرهنگها و نسلها تبدیل شده است؛ رویکردی که با شعار امسال شورای بینالمللی موزهها (ایکوم) با عنوان موزهها؛ پیونددهنده جهان گسسته همخوانی دارد.
این خانه تاریخی که در محله بازار نو واقع شده، متعلق به آسیداحمد بیوکیان، مباشر مشیرالممالک بوده است. با وجود انتساب مالکیت آن به دورههای متأخر، دارای قدمتی بازمانده از دوران صفویه است که امروزه به عنوان پادیاو (حیاط دور بستهای که حوض یا جوی آب در میان داشته باشد، گودال باغچه) شناخته میشود. این موزه فضایی فرهنگی برای آشنایی مخاطبان با ادبیات کهن، فرهنگ عامه و روایتهای شفاهی فراهم کرده است.
در روزهای پرالتهاب جنگ، گردانندگان این موزه با این پرسش مواجه بودند که برای کودکان، به عنوان امیدهای آینده، چه اقدامی میتوان انجام داد؟ پاسخ آنان در راهاندازی و بازگشایی خانه موزه قصه شکل گرفت؛ فضایی که میتواند مرهمی فرهنگی برای کودکان و خانوادهها باشد و زمینهای برای رشد تخیل، آرامش و آشنایی با جهان قصه فراهم آورد.
در بخشهای مختلف این موزه، روایتهایی از شاهنامه و مثنوی معنوی با استفاده از هنر پاپیهماشه تصویرگری شده است تا کودکان از طریق زبان تصویر با ادبیات کلاسیک فارسی آشنا شوند. همچنین برنامههای قصهگویی، کارگاههای نقاشی همراه با روایت داستان و فعالیتهای آموزشی ویژه کودکان، از برنامههای مستمر این مجموعه به شمار میرود.
موزه قصه علاوه بر فعالیتهای ویژه کودکان، برنامه بلند خوانی کتابهای ادبی برای بزرگسالان و گفتوگو درباره محتوای آنها را نیز برگزار میکند. این برنامهها فرصتی برای بازخوانی متون ادبی و ایجاد تعامل فرهنگی میان مخاطبان فراهم میسازد.
از دیگر بخشهای قابلتوجه این موزه، نمایش عروسکهایی از ملل مختلف است که هر یک روایتگر بخشی از فرهنگهای شفاهی و فولکلور جهان هستند و در کنار فرهنگ عامه ایران، پیوند میان روایتهای مردمی در نقاط مختلف جهان را به نمایش میگذارند.
در راستای شعار امسال ایکوم، این موزه افسانه نخودی را که قهرمانی آشنا در فرهنگ عامه ایران است، به عنوان محور روایت خود برگزیده و آن را با کهنترین الگوهای قصههای عامیانه در دیگر کشورها و فرهنگها پیوند داده است. روایتهای مشابه این افسانه در تاجیکستان، افغانستان، ژاپن و در امتداد مسیر جاده ابریشم تا اروپا نشان میدهد که قصهها میتوانند مرزهای جغرافیایی را پشت سر گذاشته و زبان مشترکی میان ملتها ایجاد کنند.
موزه قصه با این رویکرد، نقش موزه را فراتر از یک فضای نمایشگاهی تعریف کرده و آن را به محلی برای گفتوگو، شناخت متقابل فرهنگها و ایجاد پیوند میان جهانهای به ظاهر گسسته تبدیل کرده است؛ پیوندی که از دل قصههای عامیانه برمیخیزد و نشان میدهد روایتهای مردمی همچنان میتوانند عامل همگرایی فرهنگی در جهان امروز باشند.
این موزه به شماره مجوز ۲۳۱۳/۱۴۰۵۲۵۰۰ از وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایعدستی در تاریخ ۲۳/۲/۱۴۰۵ رسماً فعالیت خود را آغاز کرده و پذیرای دوستداران قصه و قصهگویی است.
