محله سردوراه

۲۶ اسفند ۱۳۸۹ / در محلات قدیمی شهر یزد

موقعیت : محله سر دوراه در مجاورت محلات پشت باغ و کوچه بیوک قرار گرفته واز جهات شمال به محله کوچه بیوک ، از جنوب به محله خرمشا ، از غرب به محله اهرستان ، واز شرق به محله پشت باغ  محدود می شود.

موقعیت :

محله سر دوراه در مجاورت محلات پشت باغ و کوچه بیوک قرار گرفته واز جهات شمال به محله کوچه بیوک ، از جنوب به محله خرمشا ، از غرب به محله اهرستان ، واز شرق به محله پشت باغ  محدود می شود.

وجه تسمیه :                     

محله نامبرده به واسطه قرار گرفتن بر سر دوراهی اصفهان وشیراز بدین نام خوانده می شود .

 

سیر تحول :

این محله متصل به محله کوچه بیوک در تداول عامه یک محله اراده می شود. این دو محله در قرن نهم هجری وجود داشته و اسامی آنها در متون تاریخی یزد ذکر شده است.این محله از محلات خوش و آب و هوای یزد است. مشهورترین بنای موجود در آن محله مجموعه زاویه است که در دوران گذشته شامل مسجد، حسینیه، بقعه، آب انبار، حمام و کتابخانه بوده است. امروز جز سردر مسحد  و آب انبار ویرانه چیزی از آن مجموعه بر جای مانده است.  در وقفنامه مصلی از این محله و چند باغ آن نامبرده شده است.

 

              عناصر شاخص تاریخی :

              آثار تاریخی این محله عبارتند از :

۱- مسجد زاویه

۲- آب انبار زاویه

۳- آب انبار سر دوراه

۴- آب انبار محمد باقر

۵– کارخانه اقبال

 

اطلاعات منابع مدون :

محله سر دوراه ،متصل به محله کوچه بیوک ودر تداول عامه ،یک محله اطلاق می شود. هر دو ازمحلاتی هستند که در قرن نهم موجود بوده ونام آنها در تواریخ یزد آمده است.بنا به گفته احمد کاتب ،نزدیک به هزار کوچه بلکه بیشتر از اب قنات اهرستان استفاده می کنند مانند محلات مامانوی ،یخدان ،نوغاباد ،مسعودیه ،سردوراه وکوچه بیوک وچهار منار و…

محله نامبرده که گویا به واسطه بودن بر سر دو راهی اصفهان وشیراز بدین نام خوانده می شود (هنوز هم مردم این محل ،چهار راه فرهنگیان کنونی رادروازه اصفهان می گویند)ازمحلات خوش آب وهوای یزد است.وجود در ختان فراوان انار ،توت ،شفتالوهمراه باکشتزارهای گسترده یونجه وهندوانه وخربزه وکدو به این برزن رنگی دگر می دهد.متأسفانه هر سال ،ساخت خانه های نو ،کشتزارهایش از بین می رود.در سده های پیشین جزیی از برزن اهرستان وآن گاه کوچه بیوک بوده است .نامی برین بنای آن مجموعه زاویه است که در گذشته ها در بردارنده مسجد ،حسینیه ،بقعه ،آب انبار ،حمام وکتابخانه بوده که اکنون جز سر در مسجد وآب انبار ویرانه چیزی از آن بر جای نماندهاست

مؤلف جامع مفیدی در خصوص مسجد زاویه می گوید « جان آغا خانم همشیره …. محمد زمان سلطان … در زمان اختیار در محله اهرستان به این مکان که الحال به زاویه اشتهار دارد عمارات عالی ساخته و بقعه ای در کمال تکلف و تزئین به طلا و لاجورد به اتمام رسانیده و موسوم به بقعه زاویه و املاک و رقبات بسیار بر آن وقف نموده ».

آخرین مطالب

یزد؛ روایت زنده ایران

سیدمحمد رستگاری
اربعین؛ میراثی که انسانیت را روایت می‌کند

برنامه‌ریزی برای مرمت و احیای مجموعه تاریخی حسینیان یزد

بازدید استاندار یزد از روند مرمت قلعه تاریخی ابرندآباد و ساماندهی محوطه پیرامونی آن

هندسه همدلی
کوچه‌های آشتی‌کنان یزد؛ معماری در خدمت فرهنگ همدلی

اجرای تدابیر حفاظتی و امنیتی در موزه مردم‌شناسی تفت هم‌زمان با شرایط جنگ تحمیلی

رقومی‌سازی اطلاعات ۶۳۰ اثر تاریخی ثبت‌ شده شهرستان یزد انجام شد

رئیس کمیسیون گردشگری و عضو شورای اسلامی شهر یزد
خواهرخوانده‌های یزد در یک کتاب تخصصی معرفی می‌شود

برج تاریخی روستای توت ساماندهی و مرمت اضطراری می‌شود

شناسایی بیش از ۱۶۰۰ اثر تاریخی و فرهنگی در بررسی‌های باستان‌شناسی استان یزد

مرمت خانه تاریخی امامزاده‌ای یزد با اجرای عملیات استحکام‌بخشی و احیای اجزای معماری

دومین جلسه شورای آموزش گردشگری استان یزد برگزار شد