پروژه بررسی و شناسایی باستان‌شناسی بخش‌های نیر و گاریزات شهرستان تفت در استان یزد، با شناسایی و مستندنگاری ۱۷۲ اثر تاریخی و فرهنگی در گستره‌ای بالغ بر ۲۳۵۰ کیلومتر مربع، ابعاد تازه‌ای از ظرفیت‌های میراثی این منطقه را آشکار کرد؛ دستاوردی که افزون بر ثبت طیف متنوعی از محوطه‌ها و بناهای تاریخی، با کشف دست‌افزارهای سنگی در پیرامون تالاب آبگیر گاریز، چشم‌اندازهای جدیدی…
به گزارش خبرنگار روابط‌عمومی اداره‌کل میراث‌فرهنگی گردشگری وصنایع‌دستی استان یزد، پروژه بررسی و شناسایی باستان‌شناسی بخش‌های نیر و گاریزات شهرستان تفت که با حمایت اداره‌کل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی استان یزد در حال اجراست، تاکنون به شناسایی و مستندنگاری ۱۷۲ اثر تاریخی و فرهنگی در محدوده‌ای به وسعت حدود ۲۳۵۰ کیلومتر مربع منجر شده است؛ دستاوردی که گامی مهم در تکمیل اطلس باستان‌شناسی جنوب و جنوب‌غرب استان یزد و شناخت دقیق‌تر الگوهای استقرار انسانی در این منطقه به شمار می‌رود.
سحر تفکری، سرپرست این پروژه و دانش‌آموخته کارشناسی ارشد باستان‌شناسی دانشگاه تهران، با اعلام این خبر گفت: آثار شناسایی‌شده طیف گسترده‌ای از شواهد فرهنگی و تاریخی شامل قلعه‌ها و استحکامات دفاعی، تپه‌ها و محوطه‌های باستانی، سازه‌های آبی، بناهای تاریخی، گورستان‌ها و دیگر آثار استقراری را در بر می‌گیرد که هر یک بخشی از تاریخ بلند و پیوسته سکونت در این ناحیه را بازتاب می‌دهند.
وی با تاکید بر اهمیت یافته‌های این فصل از بررسی‌های میدانی افزود: یکی از مهم‌ترین دستاوردهای پروژه، شناسایی و مستندنگاری شمار قابل توجهی از قلعه‌های تاریخی شهرستان تفت است؛ آثاری که بیانگر جایگاه راهبردی این منطقه در شبکه‌های دفاعی، امنیتی و مدیریتی ادوار مختلف تاریخی هستند.
تفکری تصریح کرد: در میان آثار شناسایی‌شده، قلعه تاریخی فخرآباد به‌عنوان یکی از بزرگ‌ترین و شاخص‌ترین قلعه‌های استان یزد از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. این مجموعه ارزشمند می‌تواند در مطالعات مرتبط با سازمان فضایی سکونتگاه‌ها، ساختارهای دفاعی و شیوه‌های مدیریت سرزمین در دوره‌های تاریخی نقش تعیین‌کننده‌ای ایفا کند.
سرپرست پروژه همچنین به شناسایی تپه‌های باستانی خرفت‌خانه در بخش گاریزات اشاره کرد و گفت: این محوطه‌ها از جمله مهم‌ترین یافته‌های باستان‌شناختی منطقه محسوب می‌شوند و ظرفیت بالایی برای مطالعه روند شکل‌گیری استقرارهای انسانی، تحولات فرهنگی و تعاملات جوامع گذشته در این بخش از فلات مرکزی ایران دارند.
وی افزود: بررسی‌های دقیق‌تر این محوطه‌ها می‌تواند داده‌های ارزشمندی درباره پیشینه سکونت، الگوهای معیشتی و سیر تحولات فرهنگی منطقه در اختیار پژوهشگران قرار دهد و به بازسازی بخشی از تاریخ کمتر شناخته‌شده این پهنه جغرافیایی کمک کند.
تفکری در ادامه از کشف تعدادی دست‌افزار سنگی در پیرامون تالاب آبگیر گاریز به‌عنوان یکی از یافته‌های ارزشمند این فصل یاد کرد و اظهار داشت: هرچند مطالعات مقدماتی نشان‌دهنده اهمیت علمی این آثار است، اما تعیین دقیق قدمت، کارکرد و جایگاه فرهنگی آن‌ها نیازمند انجام پژوهش‌های تخصصی و مطالعات تکمیلی خواهد بود.
وی ابراز امیدواری کرد با تداوم بررسی‌های میدانی در مراحل بعدی پروژه، منشأ این دست‌افزارها و محوطه اصلی مرتبط با آن‌ها نیز شناسایی شود؛ موضوعی که می‌تواند افق‌های تازه‌ای را برای شناخت دوره‌های پیش از تاریخ در منطقه گاریزات و شهرستان تفت بگشاید و بر اهمیت این حوزه در مطالعات باستان‌شناسی کشور بیفزاید.
براساس گزارش مقدماتی هیئت بررسی، عملیات میدانی در بخش نیر به پایان رسیده و بررسی‌های بخش شرقی گاریزات نیز با موفقیت انجام شده است. تمامی آثار شناسایی‌شده با بهره‌گیری از سامانه‌های دقیق موقعیت‌یاب، ثبت و مستندنگاری شده و وضعیت حفاظتی آن‌ها نیز مورد ارزیابی کارشناسی قرار گرفته است.
انتهای پیام/
