نمادها و نشانه های شهر اسلامی یا شهر مسلمین

توجه به تاریخ میراث فرهنگی و تاریخی زائیده تفکرات اسلامی ماست ، چراکهقرآن همه جا ، ما را به تدبر در تاریخ امت ها فرا خوانده است.امروزه صاحبنظران ، برنامه ریزان و صنعتگران توجه خاصی به درک عمیق مفاهیم فرهنگی دارند و در این میان نگاه ویژه به میراث فرهنگی به عنوان پیکره اصلی صنعت گردشگری مطرح می شود که نقطه محوری برای کارشناسان و برنامه ریزان صنعت گردشگری است.وظیفه ما نیز ارج نهادن به میراث فرهنگی و سعی در شناختن هویت و تمدن گذشتگان است . تحکیم هویت دیانت، سنت ، اخلاق ، تمدن و … جلوه هایی از ارج نهادن به میراث فرهنگی است. تحکیم این پذیرش همگانی امری است که خوشبختانه همه در راه آن می گوشند و افزایش و تعمیق دانش و بینش ما در مورد میراث فرهنگی مان نیز اراده ی ما را در حراست از آن قوت می دهد.در این هفته  که مصادف با روز جهانی موزه ها و هفته گرامیداشت میراث فرهنگی است. هفته ای که  همکاری و همدلی مسئولین و مردم را می طلبد تا با  هم میراث فرهنگی و تمدن غنی ایرانی را حفظ گنیم.چند سال قبل یکی از اساتید برجسته معماری ایران، شهر یزد را کتاب حکمتی دانست که هر لحظه می توان آن را گشود و مشاهده کرد و از هر صفحه آن حکمتی آموخت، راستی نمادها و نشانه های شهر یزد، به عنوان یک شهر اسلامی یا شهر مسلمانی که گویای حکمت و معرفت اند، کدامند، آیا همه نشانه ها و نمادهای معرفتی این شهر تجسم و تظاهر کالبدی و مادی داشته و دارند یا نه، خیلی از آنها ، اساسا معنوی بوده و ممکن است هیچ  گونه تظاهر مادی و بیرونی نداشته باشند، آیا این نمادها و نشانه ها و آموزه های مادی و معنوی ، نقش و جایگاهی در هویت بخشیدن به شهر و مردمان آن در گذشته ، داشته اند یا خیر و آیا ممکن است بعضی از این نمادها و نشانه ها ، تجلی عینی ارزش های فرهنگی حاکم بر جامعه مسلمین باشد که توسط معماران و شهرسازان چیره دستی که هم خود با معارف و فقه اسلامی آشنایی داشته و  هم با فرهنگ و روحیات و جهان بینی مردم شهر آشنا بوده و هم اقلیم و منطقه جغرافیایی را خوب می شناخته اند ، به وجود آمده باشد، آیا جایگاه انسان و شان و منزلت او در این نمادها و نشانه ها و آثار ، مراعات گردیده یا خیر؟و اما سوال آخر در این مقوله ، اینکه آیا ما توانسته ایم به واسطه این نمادها و نشانه ها و آثار و معرفت و شناختی که نسبت به آنها و پیام مستقر در آنها پیدا کرده ایم، هویت فرهنگی ، اجتماعی ، تاریخی خود را بر اساس آموزه های روشن معمار کبیر انقلاب ، مخصوصا در بعد استقلال فرهنگی و همچنین مقتضیات زمان ، در مقابل هجوم گسترده و بی امان فرهنگ بیگانه ، به انجام برسانیم یا خیر؟متاسفانه آنچه که امروز در این شهر ، با آن پشتوانه بسیار غنی ، فرهنگ معماری و شهرسازی و آن همه نمادها ، نشانه ها و آثار و ارزش های فرهنگی، انسانی  نهفته در آنها ، مشاهده می کنیم، ارتباطی نداشته و بیگانه است ، اتفاقاتی که مخصوصا در این ۶ یا ۷ سال اخیر در این شهر ، روی داده و هر روز بر حجم آن افزوده می شود، نگران کننده و نشانگر آن است که ما با تقلید نسنجیده از الگوهای بیگانه و بدون حساب و کتاب ، به سرعت از مبانی نظری و فکری خود و معیارهای بر آمده ، فاصله می گیریم و به سمت و سویی می رویم که ممکن است کم کم ، ضد ارزشها جای ارزش ها را بگیرند.شهر یزد هنوز هم به دلایلی پیش گفته ( وجود نمادها و نشانه ها) و همچنین بنیه قومی فرهنگی ، اعتقادی و پیشینه تاریخی و حضور عالمان آگاه و از طرفی حضور دانشکده معماری و شهرسازی و اساتید مجرب آن و همچنین حضور تعداد زیادی مهندسین معمار و شهر ساز و ساختمان و متخصصین جامعه شناس و برنامه ریز شهری ، امکان استفاده از فرصت های باقی مانده را دارند ، مشروط به آنکه مسئولین ذی ربط دلسوز شهر و استان اوقاتی از وقت خود را در انجام کارهای روزمره کاسته و صرف هماهنگی و برنامه ریزی نمایند ، مضافا اینکه طبق یک فراخوان علمی در سطح کشور ، امکان استفاده از فکر و نظر و تجربه ، بسیاری از اساتید و صاحب نظران ، فراهم می شود. در این رابطه می توان از نکته نظرات شورای عالی معماری و شهرسازی ایران نیز استفاده نمود.