شمیم دلنشین بهار در باغ های جهانی و تاریخی یزد

این دو باغ جهانی، نمونه ای شاخص از باغ های ایرانی در دل کویر هستند که همواره و به خصوص در ایام نوروز گردشگران زیادی به خود جذب می کنند.

باغ جهانی دولت آباد توسط «محمد تقی خان» مشهور به «خان بزرگ» در زمان زندیه ایجاد گردیده است. وی پس از به قدرت رسیدن قنات دولت آباد را از مهریز به یزد کشید و پس از آن، عمارت «باغ دولت آباد» را به زیبا ترین وجه به همراه دیوان خانه خود احداث کرد.

باغ مجموعه ای از چندین عمارت شامل: هشتی و بادگیر، بهشت آئین، تالار آئینه و سردر اصلی و جنوبی است. فضای سبز این باغ شامل: درختان کاج، سرو، گل سرخ محمدی، در ختان میوه به خصوص انگور و انار است. چشم گیرترین ویژگی این بنا بادگیر ۸/۳۳ متری آن است که بلندترین بادگیر جهان محسوب می شود.

در سال ۱۳۹۰ شمسی این باغ بی بدیل در مجموعه باغ ایرانی، در فهرست میراث جهانی یونسکو به ثبت رسیده است.

باغ جهانی پهلوانپور در شهرستان مهریز نیز از دیگر باغهای زیبای استان یزد است که طبیعت و هنر معماری را در کنار هم به خود اختصاص داده است. قسمتهایی از این بنا در اواخر دوره ی قاجار ساخته شده و بخشهای دیگری از آن به دستور «علی پهلوان»بنا شده که قدمتی صد ساله دارد .

مساحت این باغ ۵ هکتار و عمده ساخت و ساز صورت گرفته در آن شامل برج گلین و فضاهای خدماتی مرتبط با آن در جبهه جنوب شرقی، عمارت زمستانخانه در جبهه غربی، عمارت شربتخانه (کوشک) در بخش مرکزی، فضاهای خدماتی (اصطبل، انبار، سرایداری و … ) و کارگاه ریسندگی و قالی بافی در جبهه جنوبی است.

ارزشمندترین بخش باغ جهانی پهلوانپور، عمارت کوشک یا شربتخانه در سه طبقه و به مساحت ۱۵۰۰ مترمربع می‌باشد. عمارت کلاه فرنگی کوشک با کاربندی پرکاری زینت داده شده و از نفیس ترین قسمت‌های بنای شربتخانه به شمار می‌رود. این عمارت بر اساس ضوابط و اصول باغات ایرانی بر محور اصلی باغ قرار گرفته است. جوی آب همیشه روان این باغ که از قنات حسن آباد مهریز تغذیه می‌شود و درختان چناری که در پای جوی قرار دارند و محور اصلی باغ را تعریف می‌کنند؛ محیط بسیار دلگشایی را خلق نموده‌اند.

این باغ زیبا و دلگشا که به عنوان باغهای ایرانی در فهرست میراث جهانی یونسکو به ثبت رسیده است، هر ساله در ایام تعطیل نوروز میزبان بسیاری از خانواده‌ها و مسافرین نوروزی می‌باشد.

اشایان ذکر است: از دیگر باغهای مهم استان می توان به «باغ خان» واقع در جاده ی قدیم تفت، «باغ صدری » تفت، «باغ تیتو» در بافق و« باغ وزیر» در شهرستان صدوق اشاره کرد.