به گزارش روابط عمومی اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان یزد، "ساشا ریاحی مقدم" در این باره گفت: به علت آسیب شدید موریانه ها به ساختمان و سازههای چوبی بنا، قبل از هرگونه اقدام مرمتی، کنترل و پاکسازی موریانه های خانه صدرالعلماء در دستور کار اداره میراث فرهنگی شهرستان یزد قرار گرفت.
سرپرست معاونت میراث فرهنگی اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان یزد در مورد خانه تاریخی صدرالعلماء توضیحاتی ارائه نمود و عنوان کرد: این خانه تاریخی، بنایی صفوی قاجاری است که در مرکز بافت تاریخی شهر یزد و در شریان اصلی این بافت و در کنار مهمترین بناهای تاریخی این شهر قرار دارد.
ریاحی مقدم خانه تاریخی صدرالعلمای یزد را نمادی از ذوق و هنر اصیل ایرانی در ادوار مختلف تاریخ درخشان ایران برشمرد و قرارگرفتن این بنا در مجاورت مجموعه بناهای صدری (شامل کاروانسراها و عمارتهایی به این نام) ، قرارگرفتن در بافت قدیمی و مجاور بازار و حصار برج و باروی قدیم یزد را از ویژگی های خاص این بنا دانست و اذعان داشت: ساختمان خانه صدر العلماء بر اساس پلان چهار ضلعی و حیاط مرکزی شکل گرفته و فضاهای مسکونی این عمارت در سه طبقه شامل زیرزمین های ضلع جنوبی و شمالی، طبقه همکف، طبقه فوقانی و تالار و ضلع شمالی احداث شده اند. ورودی از ضلع شرقی به حیاط متصل می شود و در راهرو خود دارای نورگیر با نمای آجری زیبا است . تالار (ایوان) در ضلع جنوبی قرار گرفته و در مجاور آن اتاق های مسکونی مثل اتاق پشت تالار قرار گرفته که بادگیرهای یک طرفه به سمت شرق و غرب در روی پشت بام آن خودنمایی و تهویه مناسبی را فراهم می آورند. راه پله دسترسی به پشت بامها از داخل راهرو و زاویه های شمال شرقی و شمال غربی حیاط به طرف طبقات فوقانی و پشت بام امتداد یافته است. سقف فضاها به صورت ضربی و با قوس هلالی و خنچه پوش اجرا گردیده است.
این مقام مسئول تزئینات بنا را نماهای گچی و گچبری شده و پیش درگاهها و ستونهایی از همین جنس عنوان کرد و افزود: این تزئینات بیشتر در طبقات فوقانی فضاهای مجاور تالار به کار رفته اند و همچنین نماهای آجری زیبا و دربهای مزین به شیشه های الوان و به خصوص درب زیبای بین تالار اتاق نشیمن پشت آن می باشد.
سرپرست معاونت میراث فرهنگی اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان یزد در ادامه با بیان اینکه به دلیل وسعت و شدت آلودگی در این بنا برای کنترل و پاکسازی موربانه ها هم از روش سیستم طعمهگذاری (Baiting system) و هم از روش تزریق سم (Chemical barrier)استفاده میشود،گفت: در فاز اول بر روی پشت بام ضلع جنوبی بنا ایستگاه های روزمینی کار گذاشته شد که این ایستگاه ها به صورت ماهیانه بازدید شده و ایستگاه های آلوده طعمه گذاری میشوند.
ریاحی مقدم اضافه کرد: با به کارگیری این سیستم کنترلی، جمعیت کلنی موریانههای زیرزمینی به مرور زمان کاهش پیدا کرده و جمعیت جستجوگر غذا به بنا آسیب وارد نمیکند.
وی با اشاره به اینکه نصب ایستگاههای زیرزمینی و روزمینی در قسمتهای دیگر بنا نیز ادامه پیدا خواهد کرد، گفت: علاوه بر اجرای سیستم طعمهگذاری به علت حساسیت بالای بنا و کاربری آن برای جلوگیری از آسیب موریانه به اشیاء موزهای و ویترینهای کار گذاشته شده در آن تزریق سم و ایجاد سد شیمیایی در طبقه همکف بنا نیز انجام خواهد شد.
گفتنی است: خانه صدرالعلماء در سال ۱۳۸۹ با شماره ۲۹۵۶۵ در فهرست آثار ملی کشور به ثبت رسیده است.
