عملیات اجرایی کنترل و پاکسازی موریانه های بقعه ستی فاطمه یزد زیر نظر گروه تحقیقات و کنترل عوامل بیولوژیک پایگاه پژوهشی میراث فرهنگی یزد انجام شد.
به گزارش روابط عمومی اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان یزد،”علی اصغر صمدیانی یزد” در این خصوص گفت: نوع ساختار و همچنین مصالح به کار رفته در این بنا، محیط آن را مستعد و مناسب فعالیت انواع آفات کرده است.
سرپرست معاونت میراث فرهنگی اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان یزد یکی از مهمترین عوامل آسیبرسان در این بنا را عوامل بیولوژیک از جمله موریانه ها عنوان کرد و گفت: کاه موجود در ساختار آن زمینه مناسبی برای تغذیه موریانه های زیرزمینی فراهم کرده و در دیوارها و همچنین لایه های سطح زیرین تزئینات، آثار خوردگی شدید موریانه دیده می شد. بسیاری از تزئینات در اثر سست شدن لایه های زیرین بر اثر فعالیت جستجوگری موریانه های زیرزمینی و همچنین تغذیه از کاه موجود در آن ریخته بود .
وی در ادامه خاطر نشان ساخت: علاوه بر مواد غذایی مناسب برای موریانه ها، ریز اقلیم موجود در بنا حاصل رطوبت به وجود آمده در آن از عوامل جذب موریانه های زیرزمینی در این اثر بشمار می آید.
این مقام مسئول در خصوص روش کنترل موریانه ها در این بقعه گفت: با توجه به موقعیت بنا و و شرایط ریز اقلیمی حاکم در قسمت داخلی بقعه اجرای روش سد شیمیایی با محدودیت هایی همراه بود که در قسمت پیرامونی بنا با روش ایجاد سد سمی از ورود موریانه هایی که کلنی هایی خارج از مجموعه بودند به داخل بنا جلوگیری شد و مراحل اجرای سد شیمیایی شامل دریل زدن، تزریق محلول سموم فسفره و نیکوتینوییدها به وسیله‌ی سمپاش موتوری، استفاده از ملات مناسب برای پر کردن سوراخ ها در قسمت بیرونی بنا انجام گرفت.
گفتنی است: بقعه ستی فاطمه در ضلع شمالی میدان امیر چقماق قرار گرفته است که نمونه ای شاخص از معماری دوره تیموری است و از لحاظ تزئینات و شیوه معماری در نوع خود بی نظیر می باشد. این بنا دارای گنبد منحصر به فردی بوده است زیرا که این نوع گنبد منحصر به بناهای تیموری در آسیای مرکزی میباشد و در ایران فعلی وجود ندارد.
شایان ذکر است: این بقعه را فاطمه خاتون همسر امیر چقماق شامی برای مدفین خود ساخته است. این دو از بانیان مجموعه و مسجد امیرچقماق بودهاند.
