در راستای حمایت از مالکان، متصرفان و بهره برداران آثار فرهنگی و تاریخی بیش از ۴۰۰ خانه قدیمی و تاریخی در چهار سال گذشته در استان یزد با مشارکت اداره کل میراث فرهنگی استان مرمت و ساماندهی شد.
به گزارش روابط عمومی اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان یزد، "ساشا ریاحی مقدم" ضمن اعلام این خبر افزود: خانه های قدیمی یزد، جزء جدا نشدنی بافت تاریخی استان بوده که با توجه به ارزش تاریخی و فرهنگی این آثار نیاز به حفظ و مرمت آن ها وجود دارد. این خانه ها که به جا مانده از دوره های مختلف تاریخی اعم از صفویه، قاجاریه، پهلوی و … می باشد، هر یک بخشی از میراث گرانبهای این مرز و بوم است و مانند اغلب خانه های کویری دارای نقشه هایی با حیاط مرکزی و ۳ یا ۴ جهت ساخت می باشد.
سرپرست معاونت میراث فرهنگی اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان یزد با بیان اینکه در ساخت خانه های تاریخی یزد، عمدتاً از خشت، گل، آجر و گچ استفاده شده است و در نمونه هایی دارای تزیینات خاص نیز می باشد، گفت: عناصر ویژه معماری این خانه ها، که می توان از آنها به عنوان گنجینه های تاریخی و هنری استان نام برد، اعم از حیاط بیرونی، حیاط درونی، تالار، بادگیر، فضاهای زمستانی و تابستانی و هشتی می باشد.
ریاحی مقدم در خصوص اجرای طرح مشارکتی مرمت خانه های تاریخی در استان عنوان کرد: این طرح، یک طرح سراسری و از سیاست های اصلی سازمان میراث فرهنگی کشور است که در استان یزد در چهار سال گذشته با موفقیت اجرا شد.
این مقام مسئول در مورد چگونگی اجرای این طرح نیز توضیحاتی داد و اظهار داشت: در این طرح گسترده با شناسایی خانه‌های تاریخی که به ثبت ملی رسیده‌اند و پس از انجام مذاکرات با مالکان این خانه‌های تاریخی برای تشویق آنان در حفاظت از خانه های تاریخی تحت مالکیت خود و پس از برآورد میزان نیاز این خانه‌ها برای مرمت، کارشناسان و مرمتگران میراث‌فرهنگی استان این خانه‌های تاریخی را با هزینه سازمان میراث‌فرهنگی از محل این طرح مرمت می‌کنند.
سرپرست معاونت میراث فرهنگی اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان یزد در ادامه در مورد اعتبار و آیتم های مرمتی این طرح عنوان کرد: اعتبار تخصیص داده شده از سوی دولت برای عملیات مرمتی این بناها در چهارسال گذشته بالغ بر ۸۴ میلیارد ریال بوده و اهم آیتم های مرمتی در نظر گرفته شده در برنامه مرمتی این خانه های تاریخی شامل زیربندی و استحکام بخشی پایه ها، اجرای پوشش سقف، سبک سازی و آجرفرش پشت بام، اجرای نمای جداره های داخلی و بیرونی، کف سازی فضاهای داخلی و حیاط، ازاره چینی پای دیوارها و … می باشد.
ریاحی مقدم با اشاره به اینکه از سال ۱۳۹۱ تا سال ۱۳۹۴ دویست خانه قدیمی و تاریخی با اجرای این طرح در استان مرمت شده است، تصریح کرد: در سال ۱۳۹۵ نیز با مشارکت میراث فرهنگی استان ۲۰۰ خانه دیگر مرمت و ساماندهی شد.
این مقام مسئول در پایان این طرح را یکی از دستاوردهای حوزه میراث فرهنگی در دولت یازدهم دانست و گفت: ثبت ۱۴۸ اثر فرهنگی، طبیعی و تاریخی در فهرست آثار ملی کشور، ثبت جهانی دو بنای تاریخی در یونسکو، کسب رتبه اول کشوری در سه حوزه آثار غیر منقول، آثار ناملموس و تعیین حریم آثار غیرمنقول، کسب رتبه دوم کشوری در ثبت آثار طبیعی، تعریف مسیر پیاده و اجرای کف سازی میدان امیرچقماق یزد با مشارکت شهرداری، بازسازی، مرمت و احیای ساختمان مالیه، مشارکت با سایر دستگاه های اجرایی و جذب بیش از ۱۴۰ میلیارد ریال برای مرمت و احیای بافت های تاریخی، انجام بیش از ۱۴۰ طرح مطالعه، مرمت و احیای بناها، بافت ها و محوطه های تاریخی، مرمت بیش از ۱۲۴۰ بنای تاریخی و فرهنگی، پایش (پیشگیری از خسارت موریانه) بناهای مهم تاریخی مسجدجامع یزد، مسجد فهرج، مسجدجامع ابرکوه و بقعه سید شمس الدین یزد و مدیریت آفات (کنترل موریانه، سوسک چوبخوار و …) ساختمانی در ۱۱ بنای تاریخی، شروع عملیات اجرایی احیای خانه صدری ها به عنوان موزه بزرگ یزد، ساماندهی بیش ۲۰۰۰ قلم اشیای فرهنگی و تاریخی، مرمت و احیای بیش از ۵۰ بادگیر با مشارکت بخش خصوصی، اجرای عملیات مرمت و بازسازی دروازه شاهی یزد با پیشرفت ۷۰ درصد، احیای بازارچه شاهی با کاربری بازارچه صنایع دستی، شناسایی و تهیه پرونده ثبت گلزارهای شهدا به عنوان یادواره دفاع مقدس در حوزه میراث انقلاب اسلامی، ساماندهی و مرمت گذرها و معابر عرصه بافت جهانی شهر تاریخی یزد را از دیگر اقدامات و دستاوردهای این حوزه در دولت تدبیر و امید می باشد.
