پایگاه میراث فرهنگی شهرستان اردکان از سال ۱۳۹۴ با هدف مطالعه و پژوهش در زمینه های میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری شهرستان اردکان ایجاد شد.
به گزارش روابط عمومی اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان یزد، محسن میرجانی با اعلام این خبر گفت: پایگاه های میراث فرهنگی کشور با هدف پر رنگ تر شدن مقوله پژوهش و مطالعات کاربردی و تقویت بنیان های نظری و تئوریک حوزه میراث که بتوانند به مثابه بازوئی علمی در کنار نهاد بروکراتیک سازمان میراث فرهنگی ایفای خدمت کنند، در اواخر دهه هفتاد خورشیدی کلید خوردند و تا به امروز که قریب به دو دهه از عمر اولین پایگاه های میراث فرهنگی کشور می گذرد، شاهد نتایج و بازخوردهای خوبی از شکل گیری این پایگاه ها بوده ایم. تربیت و حضور نیروهای کارشناس و فنی بومی و محلی در پایگاه های میراث، انجام پروژه های مشارمتی با دانشگاه ها و نهاد های مردم نهاد فعال در این حوزه و در نهایت تبدیل پایگاه به این موسسه علمی بینابینی برای رسیدن به اهداف علمی و آموزشی سازمان میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی کشور از جمله فعالیتهای این پایگاهها بوده است.
این مقام مسئول اهم فعالیت های انجام شده پایگاه پژوهشی شهرستان اردکان شامل : ۱- مشارکت در امور کارشناسی ارجاع شده به شهرستان برای ایجاد یک روال منسجم برای نظرات کارشناسی با توجه به حساسیت های موجود در قبال بافت های تاریخی و فرهنگی شهرستان اردکان.
۲- مشارکت با مجامع دانشگاهی در جهت تبادل اطلاعات و مشارکت های علمی. در سال ۱۳۹۵ هیاتی از اساتید و دانشجویان دانشکده معماری دانشگاه شهید بهشتی تهران به مدت ۶ روز در بافت تاریخی شهر اردکان و به میزبانی این پایگاه حضور داشتند.
۳- مشارکت در اجرای پروژه های دانشگاهی در حوزه های متنوع میراث فرهنگی. تا کنون ۴ پایان نامه در حوزه های معماری مربوط به مطالعه گونه شناسی خاک های منطقه اردکان برای رسیدن به بهترین ترکیب خشت و سه پایان نامه در حوزه صنایع دستی به انجام رسیده است.
۴- انجام پروژه مطالعاتی و مستند نگاری سفالینه های محوطه مسجد کچیب اردکان. این پروژه در نوع خود به عنوان اولین پروژه نجات بخشی باستان شناسی در شهرستان مطرح است و در طی آن بیش از ۱۰۰ نمونه نقش مایه متنوع و همچنین نزدیک به چندین فرم متفاوت از انواع ظرف ها و کوزه ها را در دوره آل مظفر شناسائی شد.
۵- در حوزه معرفی پایگاه تا کنون چندین جلسه گفتگو در محل آمفی تاتر کتابخانه شهر و همچنین ارتباط مستمر با سمن های میراث فرهنگی در دستور کار قرار گرفته است.
۶- پایگاه میراث فرهنگی بافت تاریخی شهر اردکان علاوه بر رسیدگی و مشارکت در امور کارشناسی بافت های داخلی سه گانه شهر( داخل حصار، خارج حصار و شریف اباد) در سایر مناطق شهری و روستائی شهرستان نیز حضوری پر رنگ دارد، تهیه پرونده مقدماتی معرفی بافت تاریخی ارزشمند عقدا، از جمله این اقدامات است.
۷- پایگاه میراث فرهنگی در دومین سال فعالیت خود با مساعدت مسئولان استان و امور پایگاه های کشور شاهد اجرای چندین پروژه مطالعاتی و مرمتی بود که در ادامه به شرحی کوتاه از آنها پرداخته می شود:
الف: مرمت و ساماندهی، حفاظت و بهسازی خانه تاریخی مظلوم اردکان. این خانه با توجه به موقتی بودن مقر پایگاه میراث فرهنگی بافت تاریخی شهر اردکان و لزوم داشتن یک مکان دائم با توجه به خوصوصیات محیطی پایگاه های میراث فرهنگی کشور در نظر گرفته شده است. این خانه تاریخی شامل یک بیرونی و یک اندرونی است که با ارائه طرح مرمتی و زیرساختی در حال مرمت است
ب: پروژه مطالعاتی پایش بافت تاریخی محله شریف آباد اردکان و لکه های ارزشمند بافت تاریخی خارج از حصار شهر اردکان. اهمیت این پروژه به واسطه مستند نگاری و شناخت شناسی حوزه میراث فرهنگی و بافت های تاریخی شهر اردکان است و خروجی این پروژه می تواند به عنوان یک سند بالا دستی و یک نقشه راه مورد استفاده قرار گیرد.
میرجانی در پایان تصریح کرد: پایگاه های میراث فرهگی به مثابه بازوی علمی، پژوهشی و مطالعاتی سازمان میراث فرهنگی کشور نقش مهمی در برجسته شدن بُعد علمی و مشاوره ای این سازمان برعهده دارند. می توان با حمایت بیشتر از این مجموعه ها در قالب کمک به تامین نیروی انسانی بومی و متخصص هم زمینه رشد و بومی سازی علوم مرتبط با میراث فرهنگی را در سطح شهرستان ایجاد نمود و هم به عنوان یک نهاد موثر در امر مشاوره، بتوان استراتژی ها و راهبردهای مناسب و بر مبنای ضوابط و در خور شان حوزه میراث فرهنگی را در قبال فعالیت های مرمتی و حفاظتی در بافت تاریخی به انجام رسانید. پایگاه میراث فرهنگی بافت تاریخی شهر اردکان بعد از دوسال از زمان پیدائی و احداث و ایجاد آن توانسته با توجه به شرایط موجود گام های موثری برای تثبیت و معرفی خود برداشته و امید است تا با مساعدت بیشتر و بهتر مسئولان در جهت تامین نیروی انسانی کارآمد بهتر و بیشتر و موثر تر بتواند به خدمت رسانی و مشاوره علمی خود ادامه دهد.
