پایگاه میراث فرهنگی شهرستان ابرکوه از سال ۱۳۸۴ با هدف مطالعه و پژوهش در زمینه های میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری شهرستان ابرکوه ایجاد شد.
به گزارش روابط عمومی اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان یزد "عباس قدیریان" با اعلام این خبر گفت: پایگاه میراث فرهنگی شهرستان ابرکوه از سال ۱۳۸۴ با هدف مطالعه و پژوهش در زمینه های میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری شهرستان ابرکوه ایجاد و فعالیت جدی خود را از سال ۱۳۹۳ پیگیر شد.
او در ادامه افزود: با توجه به ثبت بافت تاریخی و ارزشمند ابرکوه در سال گذشته و در ادامه روند حفاظت از بناهای تاریخی و ارزشمند، تک بناهای شاخص و منحصر به فرد این بافت تاریخی نیز شناسایی شده که پرونده ثبتی این بناها تهیه شده است و امیدواریم این بناهای با ارزش هرچه زودتر به ثبت برسد.
مدیر پایگاه پژوهشی شهرستان ابرکوه در خصوص این پرونده های ثبتی تصریح کرد: تعداد ۲۰ پرونده که شامل خانه، قلعه و خانه باغ است و در بافت تاریخی ابرکوه و همچنین در روستاها قرار دارد آماده ثبت شده است که تاکنون در حدود ۳۳ هزار متر مربع برداشت این بناها انجام شده است و اعتباری بالغ بر ۶۶ میلیون تومان به آن اختصاص داده شده است.
او در این خصوص افزود: شهر ابرکوه را به جهت تعدد قلعه ها شهر قلعه ها می نامند و بواسطه تعدد قلاع تاریخی پرونده های تهیه شده حدود ۶۰ درصد از پرونده ها از روستاها و به ویژه قلعه ها و ۴۰ در صد از داخل شهر و بافت تاریخی ابرکوه تهیه شده است.
عباس قدیریان در خصوص بناها و محوطه ها و آثار تاریخی ناملموس و ثبت نشده این شهرستان افزود: این پایگاه قصد دارد در سال های آینده، دیگر آثار ثبت نشده این شهرستان را نیز به ثبت برساند.
این مقام مسئول در ادامه در خصوص یکی از بناهای شاخص شهرستان ابرکوه به نام سیدون علی نقیا گفت: این بنای ارزشمند بنایی مربوط به قرن هفتم هجری و یکی از بقاع کم نظیر در استان و کشور است و بواسطه ارزشمندی در دستور پایش و مطالعه پایگاه پژوهشی قرار گرفت و با توجه به آسیبی که به واسطه قدمت زیاد بنا و عوامل جوی به آن وارد شده بود مقرر شد به صورت ویژه و با یک مطالعه و تحقیق تخصصی بنا پایش و آسیب های آن کنترل شود.
او در این خصوص افزود: ترک های موجود در گنبد و همچنین دیوارها بررسی و راهکارهای مرمت و بازپیرایی آن بصورت تخصصی و حرفه ای به آن پرداخته شده است. وجود نقاشی هایی بر روی بدنه به صورت تزیینات منحصر بفرد بنا نیز مورد بررسی و به راهگارهای مرمتی آن پرداخته شده است. این پایگاه در اعتبارات پیشنهادی آینده برای اجرایی کردن و مرمت و ساماندهی این بنا و بویژه گنبد آن اعتبار ویژه ای پیشنهاد داده که امیدواریم هر چه سریعتر این اعتبار تخصیص و مرمت آن اجرایی شود.
عباس قدیریان در خصوص بافت تاریخی و ثبتی شهرستان ابرکوه گفت: بافت تاریخی ابرکوه دارای محلات متعددی است که یکی از بکرترین آن محله نبادان است. به همین جهت مرمت و ساماندهی آن در دستور کار پایگاه پژوهشی قرار گرفت و قسمتی از گذر ها، ساباط و معابر و بناهای ارزشمند آن بصورت امانی مرمت و ساماندهی شد. عمده فعالیت اجرایی این پروژه اجرای ازاره پای دیوار های معابر اصلی، بدنه سازی معابر و گذر ها با کاهگل بصورت ته کش و روکش، کاهگل پشت بام بناهای متروکه، مسدود نمودن برخی بناهای موجود در بافت به جهت جلوگیری از تردد افراد سود جو و مخرب برای بافت و همچنین جلوگیری از حیوانات که بعضا برای بنا ها مضر و باعث سلب آرامش مردم ساکن در بافت تاریخی میشوند.
وی افزود: با تخصیص اعتبار در سالهای آینده قسمتهای دیگر بافت بویژه مراکز محلات و گذرهای ارزشمند تاریخی و فرهنگی نیز مرمت و ساماندهی خواهند شد. بافت ابرکوه زنده و پویاست و زندگی مردم در آن جریان دارد بنابراین میبایست بصورت ویژه پایش و کنترل و موارد ساماندهی آن اجرایی گردد که مردم نیز تمایل به حضور در بافت و خود نگهبان آن شده و بافت را و تک بناهای ارزشمند آن که خانه های مشکونی در آن است را حفظ و حراست کنند.
شایان ذکر است: ابرکوه یکی از شهرستان های تاریخی استان یزد است که تعدادی از مشهورترین آثار تاریخی آن عبارتند از: سرو ۴۵۰۰ ساله، گنبد عالی، مسجد جامع ابرکوه،خانه صولت، مناره های نظامیه، آرامگاه عزیزالدین نسفی و خانه آقازاده.
