تجربه یک اقدام داوطلبانه برای رفع رطوبت و نشست زمین در یکی از حسینیه‌های بافت تاریخی اردکان، امروز به شکل‌گیری یک پایگاه مردمی برای احیا و حفاظت از قنات‌های تاریخی این شهر انجامیده است؛ طرحی که با محوریت مردم و حمایت دستگاه‌های اجرایی، به الگویی از مشارکت اجتماعی در صیانت از میراث فرهنگی تبدیل شده است.
به گزارش خبرنگار به گزارش خبرنگار روابط عمومی اداره‌کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی استان یزد،بادگیر، با یک اقدام داوطلبانه در سال گذشته تا شکل‌گیری یک پایگاه رسمی مردمی، پروژه احیا و حفاظت از قنات‌های بافت تاریخی اردکان اکنون وارد مرحله‌ای تازه شده است؛ مرحله‌ای که در آن مردم همچنان نقش اصلی را بر عهده دارند و دستگاه‌های اجرایی در جایگاه حامی و تسهیل گر، این حرکت را همراهی می‌کنند.
سال گذشته، رطوبت شدید و نشست زمین در یکی از حسینیه‌های بافت تاریخی اردکان مشاهده شد و نگرانی‌هایی را درباره وضعیت بنا ایجاد کرد. گروهی از جوانان دغدغه‌مند به جای اجرای راهکارهای موقت، با بررسی‌های میدانی، منشأ مشکل را در نفوذ فاضلاب به مسیر قنات‌های تاریخی شناسایی کردند.
در ادامه، عملیات لایروبی و تخلیه مسیر قنات انجام شد و با حفر چاه‌های جذبی در خانه‌های مجاور، اتصال فاضلاب به این شریان تاریخی برای همیشه قطع شد.
هرچند این اقدام با حمایت‌هایی از سوی شهرداری، فرمانداری و اداره میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی اردکان همراه بود، اما درواقع مسئولیت اجرای مستمر این طرح در یک حرکت مردمی به پروژه‌ای سازمان‌یافته تبدیل شده است.
در همین راستا، پایگاه مردمی احیای قنات‌های بافت تاریخی اردکان در محل همان حسینیه راه‌اندازی و تجهیز شده و این دفتر به عنوان مرکزی برای اطلاع‌رسانی، مستندسازی، هماهنگی و برنامه‌ریزی اقدامات آینده فعالیت خود را آغاز کرده است.
ویژگی شاخص این پروژه، نقش‌آفرینی مردم در جایگاه مجری اصلی و حضور دستگاه‌های اجرایی در مقام پشتیبان است.
شهرداری و فرمانداری با ارائه حمایت‌های مالی، پایگاه میراث فرهنگی اردکان با نظارت تخصصی، برنامه‌ریزی و تسهیل هماهنگی‌های بین‌بخشی و همچنین دادستانی در چارچوب وظایف قانونی خود، از این حرکت مردمی حمایت می‌کنند.
در این میان، معماران پیشکسوت و مقنی‌های باتجربه اردکانی با انتقال دانش بومی و تجربیات ارزشمند خود، هدایت فنی پروژه را بر عهده دارند و جوانان داوطلب نیز اجرای میدانی و پیشبرد فعالیت‌ها را دنبال می‌کنند.
پروژه احیای قنات‌های بافت تاریخی اردکان، نمونه‌ای موفق از مشارکت اجتماعی در حفاظت از میراث فرهنگی به شمار می‌رود؛ الگویی که نشان می‌دهد هرگاه مردم با احساس مسئولیت، حفاظت از میراث تاریخی را به یک دغدغه عمومی تبدیل کنند، نهادهای دولتی نیز می‌توانند در نقش حامی، تسهیل گر و پشتیبان، زمینه تحقق این اهداف را فراهم آورند.
