وجه تسمیه :                               

 «مال امیر » اسمی است که در تداول عامه تعریف شده وصحیح آن مادرامیر است .علت تسمیه محل بنام مادر امیر آن است که مریم ترکان مادرسلطان قطب الدین از اتابکان یزد (متوفی در سال ۶۲۶)چون مریاباد  (مریم آباد)را ساخت دروازه ای بر آن گشودکه به دروازه مادر امیر معروف شد .

سیر تحول :

از نوشته های منابع محلی یزد چنین بر می آید که محله مال امیردر اوایل قرن هفتم هجری احداث گردیده است .

عناصر شاخص تاریخی :

آثار تاریخی این محله عبارتند از :

۱-مسجد نو مال امیر

۲- مسجد قدمگاه مال امیر

۳- مسجد میرزا

اطلاعات منابع مدون :

مریم ترکان خاتون مادر سلطان قطب الدین از اتابکات یزد محله ای ساخت ودروازه ای برآن گشود که به محله ودروازه مالمیر اشتهار یافت .بازاری در آنجا بنا کرد که بازار مادر امیر می خواندند.

درتاریخ جدید یزد آمده است:«ومادراو مریم ترکان مریاباد بساخت وقنات عالی جاری کرد ودروازه مفتوح کر دواین زمان آن را دروازه مادر امیر خوانند ومسجد جمعه مریاباد بساخت وبیرون دروازه بازاری معتبر راست کرد ودو رویه دکان بساخت وآن را «بازار مادر امیر خوانند »

مؤلف تاریخ یزد ذیل «ذکر آب سلغرآباد »چنین  نگاشته است :«…اما تمام محلات مادرامیر بدین آب مستفیض می‌گردند وخانه ها ومساجد از آن منفعت می یابند واهل بازار محله مریاباد ویعقوبی ومادر امیر وجدیدترین کاریزآن محله است »بنا به اظهارات احمد کاتب پس از مرگ ابوسعید ایلخان مغول ، محمد بن مظفر سال 747محلات ودروازه های شهر یزد همچون محله صندوقیان وسنبلان :باب کیا  ،ایلچی خان ،دارالشفاء ،درب مهریجرد ،قطریان ،کوشکنو ،مال امیر را به تصرف خود درآورد. بعدها محله اطراف آن دروازه هم همان نام راگرفت .در جامع مفیدی چندبار از «محله مال امیر »یاد شده ومعلوم است که این نام درعصر صفوی متداول بوده است  .یکی از برجسته ترین آثار تاریخی موجود در محله مالمیر مسجد مال امیر یا (نومال امیر )می باشد .