بهگزارش روابطعمومی ادارهکل میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی استان یزد،
عبد المهدی همت پور، روز یکشنبه ۲۷ تیرماه با اعلام این مطلب اظهار داشت: «منطقه «دژ بیده» یکی از قدیمیترین سکونتگاههای شهر میبد است و خانه برونی واقع در بافت تاریخی محله بیده، بهعنوان یک اثر ارزشمند معماری قدیم در سال ۱۳۷۵ به شماره ۱۸۳۶ در فهرست آثار ملی ایران ثبتشده است.»
سرپرست پایگاه میراثفرهنگی شهر تاریخی میبد افزود: «قدمت این خانه بر پایه شواهد به دوره ایلخانی میرسد که ایوان بلند و کشیده جنوبی، ۲ اتاق آنکه دارای فضایی مرتفع و کمعرض است، نوع پوشش و قوس بهکاررفته در فضای خانه و از همه مهمتر تزیینات ایوان جنوبی، همه حکایت از قدمت کهن این خانه دارد.»
همت پور در ادامه گفت: «خانه برونی در مرکز ده دژبید و جنب مسجد زیرک، قرار دارد که ایوان رفیع جنوبی، اتاقهای جنبی آنکه دارای فضایی مرتفع و با عرض کم است، نوع پوشش و قوس و تزیینات ایوان جنوبی همه رنگ و بویی دوره ایلخانی دارد.»
به گفته او واقعشدن این خانه در قدیمیترین سکونتگاهها، موجب شده تا کمترین دخل و تصرف در ساختار آن مشاهده شود و هنوز سالم و بکر به نظر برسد.
سرپرست پایگاه میراث فرهنگی شهر تاریخی میبد اضافه کرد: «وجود تزیینات بهصورت گچبریهایی به شکل گلوبوته و قاببندیهای شبیه مقرنس در اتاق و پشت ایوان جنوبی، جلوهای زیبا و کمنظیری به این بنای تاریخی میدهد.»
او با اشاره بهظاهر و نمای این خانه که باوجود کوچکی فضا، دارای چهار ایوان و ایوانچههایی است، افزود: «این امر بیانگر اشرافی بودن آن است و نشان میدهد مالک خانه از افراد ثروتمند و دارای موقعیت اجتماعی عصر خود بوده است.»
همت پور دیگر ویژگی مهم خانه برونی را، ساختار درونگرای آن عنوان کرد و افزود: «خانه برونی دقیقاً در قلب بافت آبادی واقع است، در اکثر بناهای واقع روی تلآبادی ویژگیهایی دیده میشود که بسته به وجود این بستر در منطقه، تحت تأثیر اقلیم آن منطقه یعنی بادهای طوفانزا، باران های بهصورت رگبار، تابش تند آفتاب و نوع مصالح موجود، معماری خاص خود را پیداکرده، معماری که همچون ساختار آبادی درونگرا بوده و بر روی بستر رسی پدید آمده است.»
